ปลากดกลับหัวพม่า ปลาแขยงจุด

ปลากดกลับหัวพม่า
ปลากดกลับหัวพม่า หรือที่นิยมเรียกสั้นๆว่า ปลากดกลับหัว (อังกฤษ: Upside-down catfish; ชื่อวิทยาศาสตร์: Mystus leucophasis) เป็นปลาหนังน้ำจืดชนิดหนึ่ง ในตระกูลปลากด (Bagaridae)

เป็นปลากดขนาดเล็กหรือปลาแขยง มีความยาวเต็มที่ประมาณ 30 ซม. มีลำตัวแบน หลังโค้ง เรือท้องแบนราบ ข้างหลังใหญ่มีแผ่นกระดูกดก ปากอยู่ข้างใต้ มีหนวด 3 คู่ หนวดคู่ที่ริมฝีปากมีปริมาณยาว และก็หนวดอีก 2 คู่ มีขนาดสั้นอยู่ที่ใต้คาง แล้วก็หนวดแต่ละเส้นมีกิ่งก้านสาขาเล็กๆเรียงเป็นแนว ครีบข้างหลัง รวมทั้งครีบอก มีก้านครีบลำพังเป็นหนามแข็ง เมื่อปลาครีบแนบลำตัวมีร่องบนลำตัว ครีบไขมันมีขนาดใหญ่ ครีบท้องเล็กปลายครีบแหลม ครีบตูดมีก้านครีบไม่เกิน 10 ก้าน เจออาศัยในแม่น้ำสายใหญ่ในประเทศประเทศพม่า เป็นต้นว่า อิระวดี แล้วก็สะโตง ตามหินแล้วก็แหล่งน้ำนิ่ง มีความประพฤติที่พิเศษเป็นว่ายกลับด้าน ด้วยการหงายท้องราวกับท่าว่ายกรรเชียง ในตอนที่ว่ายหุบครีบไว้ที่ในร่องข้างลำตัว เชื่อว่าเหตุที่ว่ายเช่นนี้มาจากการเปลี่ยนแปลงของอวัยวะที่ใช้ในการทรงตัวของกระดูกหู และถุงลม ทำให้มีพฤติกรรมการหาอาหารที่ไม่เสมือนปลาชนิดอื่น เนื่องจากปลากดกลับหัวนั้นชอบหากินรอบๆท่อนไม้หรือตอไม้ที่จมน้ำอยู่ ซึ่งจะทำให้เข้าและออกตามซอกไม้ได้ดีกว่า และอีกข้อสันนิษฐานหนึ่งว่าน่าจะมาจากการที่ว่าชูลับหัวบนผิวน้ำจะสามารถรับออกซิเจนได้ดีขึ้น

นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม
ปลากดกลับหัวพม่า
สถานะการอนุรักษ์

ความเสี่ยงต่ำ (IUCN 3.1)
การจำแนกชั้นด้านวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Chordata
ชั้น: Actinopterygii
ชั้น: Siluriformes
ตระกูล: Bagridae
สกุล: Mystus
สปีชีส์: M. leucophasis
ชื่อทวินาม
Mystus leucophasis
(Blyth, 1860)
ชื่อพ้อง
Bagrus leucophasis Blyth, 1860
Macrones leucophasis (Blyth, 1860)

ปลาแขยงจุด
ปลาแขยงจุด (อังกฤษ: Twospot catfish; ชื่อวิทยาศาสตร์: Mystus nigriceps) เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง ในตระกูลปลากด (Bagridae)

จัดเป็นปลาหนังขนาดเล็ก หรือปลาแขยง รูปร่างค่อนข้างสั้นมีหนวดยาว 4 คู่ ครีบอกและครีบหลังมีก้านครีบแข็ง ครีบไขมันค่อนข้างสั้น ครีบหางเว้าลึกมีจุดสีดำที่ขอดหาง อันเป็นที่มาของชื่อ ตัวมีสีเทาอมเขียวเข้ม ขนาดที่พบยาวประมาณ 10-15 ซม. น้ำหนักราวๆ 10-20 กรัม ปลาขนาดเล็กจะมีสีเหลืองนวล มักอยู่รวมกันเป็นฝูง

เจอกระจายพันธุ์ในแหล่งน้ำไหล เช่นแม่น้ำ, ลำคลอง, ลำธาร พบในภาคกลาง, ภาคตะวันออกและภาคใต้ ของไทย ในต่างประเทศ พบได้ที่กัมพูชา, ลาว, มาเลเซีย, สิงคโปร์ รวมทั้งอินโดนีเซีย เจอในแหล่งน้ำที่มีพืชน้ำหรือก้อนหินใต้น้ำ เพื่อใช้เป็นที่หลบซ่อนอาศัย กินอาหารประเภท ตัวอ่อนของแมลงที่อาศัยอยู่ตามพื้นท้องน้ำ, ลูกกุ้ง, ไรน้ำ, ซากสัตว์ และพืชที่เน่าเปื่อย
ลาแขยงจุด
การจำแนกชั้นด้านวิทยาศาสตร์
อาณาจักร: Animalia
ไฟลัม: Chordata
ชั้น: Actinopterygii
ชั้น: Siluriformes
ตระกูล: Bagridae
สกุล: Mystus
สปีชีส์: M. nigriceps
ชื่อทวินาม
Mystus nigriceps
(Valenciennes, 1840)
ชื่อพ้อง
Mystus micracanthus (Bleeker, 1846)
Bagrus micracanthus Bleeker, 1846

ปลาตัวเมียมีความกว้างลำตัวมากกว่าตัวผู้ และมีขนาดใหญ่กว่า และสามารถเห็นชัดเจนได้ในช่วงฤดูวางไข่โดยตัวเมียจะมีลำตัวกว้าง ท้องอูม เมื่อปลามีไข่ ส่วนตัวผู้จะมีลำตัวเรียวและมีขนาดเล็กกว่า ปลาแขยงจุดที่จับได้ในธรรมชาติพบว่ามีสัดส่วนตัวผู้ต่อตัวเมีย 1:1

เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม ปัจจุบันยังไม่สามารถเพาะขยายพันธุ์ได้ แต่มีความพยายามจากทางกรมประมงอยู่